Fresh chestnuts in colorful cups on wooden white background

Yemek yemek, hayatımızın büyük bir bölümünü kaplıyor. En basitinden çalışmak bile yemek yemek için. Günümüz ya yemek yiyerek ya hazırlayarak ya da ne yiyeceğimizi düşünerek geçiyor. Asırlardır süren bu döngüye, son birkaç yıldır yeni bir ritüel daha ekledik: Yediklerimizi fotoğraflamak.

Yemek fotoğrafları sosyal paylaşım sitelerinde en çok paylaşılan fotoğraflardan olmasına rağmen, fotoğrafların pek çoğunun asılları kadar iştah açıcı olduğundan bahsetmek maalesef mümkün değil. Yemek fotoğrafı çekmek kolay gözükür ancak yemek fotoğrafçılığı özen isteyen, deneyim gerektiren bir fotoğraf dalıdır.

making-of-dough-3

Işık, ışık, ışık…

Söz konusu fotoğraf olunca her söze ışıkla başlamak lazım. Doğal ışık iyidir. Özellikle yemek fotoğrafında doğal ışık daha iyi sonuçlar elde etmenizi sağlar. Tek yönden, yemeğin yanından veya arkasından alacağınız güçlü bir ışık çoğu zaman yeterli olacaktır. Objenizi iyi ışık alan geniş bir pencerenin önüne taşırsanız ve üçayak ( tripod ) kullanırsanız iyi bir yemek fotoğrafı için gerekli ışık koşullarını basit ve masrafsız bir şekilde oluşturmuş olursunuz.

Üçayak

Pencereniz ne kadar geniş, objektifiniz ne kadar hızlı olursa olsun netliği bozmayacak bir enstantane yakalamanız, iç mekânlarda her zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda İSO’yu arttırmak ilk akla gelecek çözümlerden ama kirlilik (noise) sorunu fotoğrafınızın kalitesini düşürecektir. Çekim sonrasında kirliliği düzelten yazılımları kullanabilirsiniz ama en doğrusu çekimleri üçayakla gerçekleştirmek olacaktır. Karşınızda pek de acelesi olmayan bir obje var sonuçta. Eğer erimeyen, şekli bozulmayan, dumanı tütmeyen bir yemeği fotoğraflıyorsanız, yemeğiniz saatlerce, hem de hiçbir şikayette bulunmadan, size modellik yapacaktır. O zaman hakkını vermek lazım. İhtiyacınız olan tek şey basit bir üçayak. Hatta üçayaktaki fotoğraf makinenizi bilgisayara bağlayarak fotoğrafları daha büyük bir ekranda dikkatlice inceleyebilir, daha başarılı sonuçlar yakalayabilirsiniz.

Pistachio nuts in a heart shaped white ceramic bowl

Flaşlar

Yemek fotoğrafçıları genelde tercihlerini doğal ışıktan yana kullanır ama bazen bu ışığı fotoğrafınıza aktarmakta zorlanabilirsiniz. Özellikle ışığın kısıtlı olduğu kış dönemlerinde çekimleri aydınlık saatlerde gerçekleştirmek ya da tamamlamak mümkün olmayabilir. Eviniz ya da stüdyonuz yeterince ışık alamıyor olabilir. Ya da elde çekimin sağladığı özgürlükten ve hızdan hoşlanıyor olabilirsiniz. Bu durumlarda fotoğrafların kalitesinden ödün vermemek için flaş kullanmanız gerekiyor.

Flaşlı çekimlerde esas olan, yine doğal bir ışık görünümü oluşturmaktır. Yemek fotoğraflarında aranılan genelde sert gölgelerin olmadığı yumuşak bir ışıktır. Bunu elde etmek için büyük bir ışık yumuşatıcısı (softbox) takılmış tek bir flaş kullanabilirsiniz. Yemeği yandan ya da saat 10,11,1,2 yönlerinde aydınlatabilirsiniz. Bu doğrultuda gelen ışık yemeğin dokusunu ortaya çıkaracağından yemeklerin daha lezzetli ve güzel görünmesini sağlar. Eğer içecek çekiyorsanız saat 12 yönü oldukça etkili sonuçlar elde etmenizi sağlar. Ana ışığın oluşturacağı sert gölgeleri önlemek için ışığın ters yönüne yansıtıcılar (reflektörler) koyabilirsiniz.

Arka planı öne çıkarmak istiyorsanız o bölgeyi başka bir ışık kaynağıyla aydınlatmanız gerekir. Bu sizin oluşturmak istediğiniz dramatik etkiyle ilgili bir karar ama ben kişisel olarak ışığın sadece yemek üzerine odaklanmasını tercih ediyorum. Sonuçta kadrajımızdaki ana öğe yemek ve onun dışındaki her şey yemeğimizin gücünü arttıracağı nispette görüntüde yer almalı. Hatta bazı durumlarda arka planın yemekten daha karanlık olmasını isteyebilirsiniz. Bu durumda flaş ışığının ulaşmasını istemediğiniz yerlere engelleyiciler koymanız gerekir. Bunun için siyah bir karton kullanabilirsiniz. Yansıtıcıları ve engelleyicileri evde bulduğunuz basit ve masrafsız malzemelerden de yapabileceğinizi unutmayın.

Alan Derinliği

Alan derinliği fotoğraftaki ana unsuru ortaya çıkarmak, estetiği ve ilgiyi arttırmak için kullanılabilecek en önemli enstrümanlardandır ancak maalesef yemek fotoğraflarında alan derinliği çoğu zaman etkili ve yerinde kullanılamamaktadır.

Alan derinliğine karar verirken en çok yapılan hata net alan derinliğini olması gereken değerin çok altına düşürmektir. Özellikle ışığın az olduğu durumlarda diyafram mümkün olduğunca açılarak doğru pozlama yapılmaya çalışılır ancak f1.4, f1.8 gibi değerlerde net alan o kadar azdır ki kimi zaman yemeğin sadece bir noktasını net bir şekilde görebiliriz. Yemeğe yukarıdan baktığımız durumlarda bu çok büyük bir sorun olmayabilir çünkü yemeğin büyük bir yüzeyini net olarak görebiliriz ama derinliği olan çekimlerde çok küçük bir alanın net olması yemeğe ve dolayısıyla fotoğrafa lezzetini veren tüm kıymetli detayların kaybolmasına sebep olacaktır.

Diğer bir hata da flaşlı çekimlerde sıkça karşımıza çıkar. Flaşlar, en kısık güçte bile çok fazla ışık sağlayabilir. Bu durumda pozometreniz yüksek bir diyafram değeri gösterir ki bu da net alan derinliğinin olması gereken değerin çok üstünde olması anlamına gelmektedir. Böyle bir pozlama değeri kompozisyondaki her öğenin net olduğu, ana unsura odaklanılmayan başarısız bir fotoğraf çekmemize sebep olur. Oysa ki çözüm oldukça basittir. Flaşın gücünü azaltamıyorsanız bile yumuşatıcının üzerine atacağınız ekstra kumaşlar ya da flaşla yemek arasına çekeceğiniz beyaz bir perde ışığın daha da yumuşamasını ve yemeğe ulaşan ışığın azalmasını sağlayacaktır. Böylece alan derinliğini de rahatlıkla düşürebilirsiniz.

Pomegranate seeds and leaves on a white wooden background

Mekânda kısıtlı kalmanıza gerek yok!

Evinizde, stüdyonuzda ya da gittiğiniz restoranda yeterli ışık yoksa veya flaşla çekim yapma imkânına sahip değilseniz pekâlâ dışarıda da çekim yapabilirsiniz. Aramanız gereken yerler homojen ışık alan noktalar ya da gölgeler olmalı. Yanınızda getireceğiniz yansıtıcılar da kendi gölgenizi oluşturmanıza yardımcı olacaktır. Bu sayede dilediğiniz gibi, farklı mekânlarda, dikkat çekici yemek fotoğrafları çekebilirsiniz.

Lensler

Her yemeğin şeklinden ve içeriğinden kaynaklanan ve çok daha güzel göründüğü bir açısı vardır. Bu sebeple, yemek fotoğrafı çekerken farklı mesafeleri ve açıları denemeyi ihmal etmemelisiniz. Yemeğe yaklaşıp uzaklaşarak ya da lenslerin farklı odak uzaklıklarını kullanarak en iyi görüntü için çaba sarf etmelisiniz.

Seçeceğiniz lensler de bu konuda size yardımcı olacaktır. Sadece yemek fotoğrafçılığı için değil tüm diğer tarzdaki fotoğraf çekimleriniz için de kullanabileceğiniz temel (prime) lenslerden olan 50mm f1.8 ya da f1.4 oldukça kullanışlıdır. Detaylar ve dolayısıyla lezzetli ve dikkat çeken yemek fotoğrafları için ekipman listenize makro objektifleri eklemeyi de düşünebilirsiniz. Bunun için 100mm f2.8 bir makro lens kullanabilirsiniz.

Stilistle çalışmak/çalışamamak

Bakmaya doyamayacağınız, iştah açan yemek fotoğrafları için fotoğrafçıyla uyum içinde çalışacak iyi bir stiliste ihtiyaç vardır. Ancak profesyonel yemek fotoğrafçısı olsanız bile çoğu zaman size yardımcı olacak bir stilistle çalışma fırsatı bulamayabilirsiniz. Bu sebeple yemek fotoğrafı çekiyorsanız kendi yemeklerinizin stilisti de olmak zorundasınız.

Turkish dessert Ashura, Noah's pudding, with pomegranate seeds and walnuts

Yemeğin görünümü

Fotoğrafımızın baş kahramanı yemeklerimizin karşımıza ilk çıktıklarında güzel göründüklerinden emin olmalısınız. Mesela kadrajınızda salatalık malzemelerine yer vereceksiniz. En iyilerini seçmelisiniz. Çürük, yanık, kötü görünen gıda, fotoğraf çekildikten sonra kolay kolay düzeltilemezler.

Eğer çekim sürecinde yemeklerin şekli değişiyorsa mesela eriyorsa ya da kuruyorsa sık sık yenilemeniz gerekir ya da bunun için kullanılan sahte gıdalara başvurmak gerekir. Dondurma için genelde patates püresi kullanılır. Bazen buz ve dondurma için plastik maketler de satılmaktadır. Meyvelerin üzerine su damlası hissi vermesi için gliserin püskürtülebilir. Yemeklerin daha canlı gözükmesi için üzerine fırçayla sıvı yağ sürülebilir.

Yemek fotoğraflarında bereket, bolluk hissi oldukça etkilidir. Bu sebeple eğer yemeğiniz azsa ve tabakta kayboluyorsa altlara gözükmeyecek şekilde dolgular yapmanız gerekebilir. Çorbanın içine ufak meyveler atmak gibi. Bazen küçük ekmek parçalarıyla tabak içindeki yemeğin yüksekliğini ya da eğimini ayarlamanız gerekebilir.

Mutfakta kullanılan araç gereçler

Sadece yemeğin kendisi değil yemeğin sunumu için kullanılan araçlar da oldukça önemlidir. Tabaklar, çatallar, bıçaklar, mendiller, masa, yemeğin altındaki doku. Hepsi yemeği daha çok ön plana çıkartacak şekilde seçilmeli ve yerleştirilmelidir.

Diyelim ki yoğurt çorbası fotoğrafı çekeceksiniz. Tabağın etrafına çorba için kullanılan malzemelerin işlenmemiş halini dizebilirsiniz. Bir kâse yoğurt, yerde veya ufak bir kâsede biraz pirinç, yumurta gibi. Böylece hem etrafta boşluk kalmamış olur hem de ilk bakışta ne çorbası olduğunu bilemeyeceğimiz yemeğin içeriği hakkında bilgi vermiş oluruz.

Kullanacağınız mutfak araçları karışık desenli olmamalı ve yemekten daha çok dikkat çekmemeli. Beyaz ya da açık renkli tabaklar çoğu zaman daha kullanışlıdır ancak kontrast oluşturmak da fotoğrafı zenginleştireceğinden yemekle zıt renkli mutfak araçları da tercih edilebilir. Beyaz bir kekin altına siyah bir tepsi koymak gibi ya da ıspanak yemeğini kırmızı bir kâsede servis etmek gibi.

Traditional Turkish coffee in traditional silver cup with silver pot and tray

Fotoğrafın genel geçer kurallarını unutmayın!

Genel olarak fotoğraf için kullandığımız ve fotoğrafımızı zenginleştiren tüm teknikler yemek için de geçerlidir. İyi bir beyaz ayarı çok önemlidir mesela. Öncelikle teknik olarak doğru bir fotoğraf çekmelisiniz ki estetik olarak da iyi bir fotoğraf elde edebilesiniz. Sonrasında diğer fotoğraf türlerinde de dikkat edeceğiniz gibi altın orana, şekillere ve çizgilere odaklanarak yemek fotoğraflarınızı bir üst seviyeye taşıyabilirsiniz.

İyi eğlenceler!

Bu yazı GezginFoto dergisinin 6. sayısından alınmıştır. Yazar: Şebnem Köken

0 Yorum

Bir Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

CONTACT US

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Gönderiliyor

©2018 KLEO Template a premium and multipurpose theme from Seventh Queen

Kullanıcı Bilgileriniz İle Oturum Açın

Bilgilerinizi Unuttunuzmu?

Araç çubuğuna atla